Make your own free website on Tripod.com


Nuşteyi............................... Nuştoxi

Wendoĝe Erciyayy................................... Şef Redaktor............ 4
Kltr ve Yaşam  Felsefesi......................... Roşna Feradi............ 5
Beyanat Konseya Mılet Zazay................ KMZ....................... 7
rgtlenme Sarhoşluĝu.............................. Faruk Iremet............ 8
Ma xo vira nkerd..................................... Koyo Berz...............12
Necmettino veyndano .............................. M.ermug................19
zmszlk Aşılmış ................................. Ferhat Pak...............20
Leqmatik................................................... Cihat-Kar.................24
AY MI-R................................................. Zaza Yaşar...............25
Wulato...................................................... Zaza Yaşar ..............26
Vizr Ewro Ewı Meştı  .............................. Zerweş Serhad ........27
Piyabestiney............................................... Zerweş Serhad ........32
Khalo Gaĝano........................................... Heyder Şahin ...........33
Lac-o dade yı............................................ Zaza Yaşar...............35
Beso Werz............................................... R.Kızılubuk.............37
Dodok....................................................... Roşan Hayig ............38
 

 


Wendoĝ erciyayey

Şef Redaktor

Verd end wexto may wazen named ımeya bulten vej, labr qismet ewro biyo. Embazno (olvazno) yeqin şıma hasıl bo kı, b nuşten iy cay xu ngeno u raver nşıno. Ma n wazen tiyad qıseyi gird bıker u misyon xu gırd ker. Zek verinan ma vat; `` loxmeyo gird bur labr qıseyo gird mek.`` Waştışi ma kesir yan zi zu (yo) qelfe vero  vijyayen ew heme kar u girwi xudı qedinyen zi niyo. Ma ney rınd zankı bol (zaf) embaz ma mesla kamiya şard ma sero serey xu tewnen ew wazen zuwan u edat xu vinibiyayenra bıreyn. Ma zan ma desta imkani gırdi ıniy ew karo kı ma ken beynelminel niyo. Winiyose destbera ma endık kı ame ma hend kard xu sero bıgırwey. No sodayma soday Seyh Said u Seyit Rizayo. No sodayma soday Zaza yado, no soday soday Ebubekır Pamuku, Necmettin Bykkaya u Yılmaz Gney`ano. Mad xebatt xud nefes xu hera tepış ew semed gami ekerdena zuwan u kulturd xu dostey u jobinir pasti dayen destra nvrad. Mad kar u guranayıs xud zur u botananra duri vındr. Ewro roşber ma hirg jew cı cayd doş ben. Pra duri vınden ew jumunir paşti ndan. Labr sar ma zey vılıkand isparıkan manen. En etın şertand zi qand serbestey neqeb vineno. Ek jew merdım zerida cıd tenek insaf esto, gerek hal u waziyett milletta xur b veng nmano, eyr wayır bıvijyo. Vini biyayenda sard xur b veng mendenra pis u ar iy ıniyo.
Zuwan ma bi vinise sar mazi beno vini u adet utorey mazi bena vıni. Ma sen vaj no jew erezyon zuwan u kultiriyo. Gerek ma verniya n erezioni tedbir bigir u zuwan u kultir xu n feleketira bireyn. Semed n ciyan mad Tirki`ya piya gıreneya xu bıd nustena Zazaki ser. Ma piland xura Zazaki ser ciy pers kerdse ina vat kı; ``zuwan ma kitabandı iniyo`` ma zi qiymet bid zuwand xuy belek ki. Ey ki behd may br va nvaj ``zuwan ma kitabandı ciniyo.``

Vızr Ayre,Piya, Zerq Ewroy, Raştiye,Ware, Kormişkan, Zaza Press ew ewro ıme. Wa qewmd Zazaya`r xrli nehflibo.




KLTR VE YAŞAM FELSEFES

Roşna Feradi

Hibir insan, ana dilini konuşurken duyduğu hazzı bir başka dilde duyamaz. Ana dil, adı stnde,insanın doğuştan devraldığı en değerli mirasıdır. Bu mirasın iinde kltr ve yaşam felsefesi vardır. Edinilmiş bir birikim olarak ana dil, kazanılmış ikinci dilden ya da dillerden farklı olarak insanı yakın evresiyle, doğayla, dnyayla, giderek, evrenle uyumlu hale getiren, onlarla uzlaştıran nemli bir aratır. Yaşamın başlangıcıyla varolan dili yapay olarak retmek, geliştirmek, yaygınlaştırmak neredeyse olanaksızdır. O, insanla, insanın oluşturduğu toplumla i ie gelişir. Gelişmiş bir dili konuşan bir topluluk nasıl durağan olmazsa, gelişmiş bir topluluğun dili de durağan olamaz. Dil ve insan, bir btn oluşturan, karşılıklı etkileşim iinde interactive- oldukları srece yaşamlarını srdrebilen iki canlı varlık gibidirler. İnsan olmasaydı dil olmazdı. Dil olmasaydı insan olurdu; ama, adı insan olmazdı herhalde; bitki gibi, toprak gibi, taş gibi bir şey olurdu...

Bu bağlamda dil, insanın bireysel ve toplumsal yaşam gvencesinin temelidir. Ana dil ise, herhangi bir dilden farklı olarak, insanı sosyalleştiren ilk unsurdur, ve yaşama ok şey katar. Ana dil, onda birleşen insanları, duyguda ve kltrde yoğunlaştırarak huzur iinde ortak bir yaşamı paylaşmaya yneltir. Toplumsal btnlğn, bireysel ve toplumsal mutluğun; yaşam iinde uyumun ve uzlaşmanın sağlanması iin ana dilin nemi tartışılmaz. İnsanlık tarihi, ana dillerini yaşatamadıkları iin ken toplulukların kara sayfalarıyla doludur. Bugnn ileri toplumlarına bakıldığında, dil birliği, hemen hepsinde, ortak bir payda olarak ne ıkar.        

Ana dilimiz Zazaki, bir doğa dili olmaktan kurtulmak, ağdaş diller arasında yerini alma yolunda  zorlu bir sreten geiyor. Aydınların nclğnde gelişen bu srecin, gelişen her toplumda  olduğu gibi bizde de sancılı gemesi doğaldır. nk merkezi otorite olamamış toplumlarda, merkezi bir dilin oluşması gleşir. Her dilin evresinde, genellikle kltrel zenginlik olarak grlen blgesel farklılıklar sunan diyalektler, ağızlar vardır. Egemen olmayan, baskı altındaki dillerde bu olgu, akıllıca yaklaşılmazsa, birliği bozucu, yok oluşun başlatıcısı olabilir. Bunun nne gemenin yolu, btnlğ bozucu abalar iine girmemekten geer. Bu da, ancak temelleri sağlamlaştırılmış kimlik bilinciyle sağlanabilir. 

Zazaki, geniş Kuzey Mezopotamya coğrafyasında konuşuluyor. Tarihte bir devlet olmamış Zaza dili, coğrafi uzaklık etmenine bağlı olarak farklı gelişme sreleri yaşadığı iin, biimsel dnşmler yaşamış olsa da, zgn yapısal zelliklerini kaybetmemiştir. Zaten, tmel anlamda bir yok oluş yaşanmadığı srece farklılıkları uzlaştıran temel zellikler her zaman canlı kalacaktır. Bu temel zellikleri işleyip, farklılıkları uzlaşı noktasına getirebilmek iin ortak kimlik bilincine sahip ıkılmalıdır. Yok olma noktasına getirilen dilimizi bu acı sondan kurtarmanın tek yolu kimliğimizi sahiplenmekten ge-iyor.

Zazalar, yaşadıkları dar blgelerde, daha ok egemen dillerin ve kltrlerin yakıştırmalarıyla farklı tanımlar iine alınmışlardır. Zazaki, herhangi bir dnya dilinden farklı olarak, aşamalı bir baskının altında olagelmiştir; evrensel kltrn, Trk devlet egemenliğinin, ve konuşulduğu blgelerde daha ayrıcalıklı durumda olan Krtenin...  Bu nedenle, daha ok dıştan dayatılan zorlamalarla Zaza halkı ve onun dili Zazaki, eşitli adlarla anılır duruma gelmiştir. Blgelerin oğu kendini Zaza diye tanımlarken, bazı dar blgelerde, egemen dış glerin yedeğindeki  işbirliki kasaba merkezli ticaret erbabı, kendini aklamak kaygısıyla bu halkı farklı tanımlar iine almıştır. rneğin, ewlig taraflarında Zazalara yapılan Kırd ya-kıştırmasının kasaba merkezli bir yakıştırma olduğu, halkın kendini Zaza olarak grdğ biliniyor. Yine Drsimin kuzeyinde bir kısım Zazaların Kırmanc olarak anılması, hatta, kimi evrelerce, bunun bir ayrılık gerekesi gibi alınması, ze yabancılaştırma abalarının ne denli derin olduğunu gsteriyor. Bundan elli altmış yıl ncesine kadar, ermik kasaba yerlisi, Zazaların karşısında Kurmancları Qerekrt diye adlandırıyordu. Bu tanımlama, Krtler arasında, ayrıca Kara Krt diye bir kesimin varolduğu anlamına gelmez.  Bu tr yapay ayrımları aşmanın en etkin yolu, st kimlikte birleşmekten geer.  Oysa biz, başta kendimiz, yangına krkle gidiyoruz; bu anlaşılır gibi değil. Bazı evrelerin, bu durumu inan farklılıklarının erevesi gibi gstermeye alışması işin bir diğer talihsiz boyutudur, ve masum bir tercihmiş gibi geiştirilmemelidir. nmzde, zm bekleyen bir halkın sorunları, yok olmak zere olan byk bir dilin geleceği vardır. Herkesin bu gereği gz nne alarak şapkasını nne koyması; bir değil bin kez dşnmesi gerekiyor. Bu, tarihi bir sorumluluk ve yurtseverlik grevidir.



BEYANAT KONSEYA MILET ZAZAY

KMZ

Nezdiy ser u nimo ki, rosnber, welatsinayox u demokrati Zazaya; peyniy mişore u malumat dayen u gırotenra tepya, virajyena kongery xoy mili kerdi temam. Kongrey ma zerewesey miyandı demokratik, germey u birayena ame vıraşten. Kongrey ma en mesela verdi zi ard iman ver u mışore kerdenra n tersa u n rema. Xebat ma named Platforma Dersim/Zaza dest pkerdbı u Kongreya tepya qerard azayana namey xo bedılna u Konseya Milet Zazay napa. Semed(serva) vıraştena kongra, imbaz kı, cefa verd u tedbiri vıraştena kongra giroti, berxudarib.

Efkar umumi zano kı; hadre kerdena gurenayış ma sifte; miyabeynd Hereketa Sar Zaza, Piya ( behdo Piya; Hereketa Sar Zazay miyand cay xo gırot), PSD, Ra Koministiy, ronsnber u demokrata dest-pkerd. Pserameyenda dıdıd (2.) misore kerdena taslaqa sero, PSD muhalefet kerd u b danısd  Komiteya, named komiteya proğram xo internet lan kerd. kaz kerdana komite zi qal ngırot. N iyana tepya Komit azayına PSD vındarna. PSD zi zew beyanname vilakerd u komitera abırya.

Komitey ma xem nkerd, cesaret u emeleya xoya kar xo dewam kerd. Ma raşteya cı vazse, hadre kerdena Kongred emeg imbaz Ra Komininistye zaf ravrd. Ra Koministiy kongred zi cay xo gırot u heta rojda soynizi mişore miyanra nabıryay. na waşt kı, kerar xoy behdoyni, imbazand xoya piya pdı mışore bıker u dıma kı bıd.  Kongre`ra tepya ina zu beyanname kerd vıla u qerar xo kerd eşkera va; ``ma komitedı ca ngen, labr ma n kari; piyabestena welatheskerdox u roşber Zazaya vinen`` ma named Konseya Mili Zazay (KMZ) n imbazand xor semed(serva) n iyan tesekr kem.

Kongrey ma iradey zaf delegan temsil keno. N rojand proğram Kongrey zazaki u zewmbina zuwanadı biro nuşten ew odo vıla bo. Na gama kı ma ekerda, gamdo tarixiyo, ma pastidayena rosnber, demokrat, emele  u dewijand xo pawen. Bır-siyo(mevzi) kı, ma qezen kerdo, sifte Mileta Zazaya u pro miletta bindestano ew dismen ma kolonyalist Tirka; 1920, 1925, 1938 d oxbeto kı ardo miletta ma ser, qetl kerd u srgun kerd, inarzi sila u cewabndo rındo. Semed rind u hewl ravrdena kongra ma diwanirizi zof tesekr kem. Kongrey ma miletta Zazayar u pro mileta bindestar imbarık bo.
Wa weşbo biraryina miletan
Wa weşbo semed lejkerdena serbesteya Zazaya
Wa weşbo Konseya Mileta Zaza (KMZ)
Wa bimro Kolonyalizma Tirka



rgtlenme Sarhoşluğu

Faruk İremet

rgt: Ortak bir amacı ya da eylemi gereklestirmek iin bir araya gelmis kurumlarin ya da kisilerin olusturdugu birlik, teskilat yahut tesekkldr. Diger bir ifade ile, bir kurulusa bagli alt blmlerin tm veya kurulusu meydana getiren unsur-larin/paralarin btn seklinde tarif edilebilir.
En basit ve ilkel rgt strktr:

1- Ynetim
2- Ajitasyon grubu
3- Halkla iliskiler
4- Fikir emekileri gibi blmlerden olusur.

rgtlenme ise; ortak amaci gden bireylerin ya da kurumlarin bir araya gelerek, ortak olan bir veya birden fazla amaca ulasmayi hedeflemesidir. Bireyler rgtlen-meye gitmeden nce ortak hedefi amalayan ve ayni ikarlari gzetleyen kisilerle ortak bir alismayi baslatirlar. Bu faaliyet zamanla plan, prensip, ilkeler ve programlarla glendirilerek ve ardindan bir kongre/toplanti ile ortak amaci gden bireylerin ortak karari ile tzk hazirlanir ve yelerin oylari alinarak hayata geirilir. Bylece rgt kurulmus olur. Hemen burada su gercegin altini izmek gerekir: Plansiz, programsiz ve amasiz rgtlenme yoktur ve olamaz.   rgt/rgtlenmenin temeli insanoglunun en ilkel dnemine kadar dayanir. Bu sosyal varlik, insanin toplumsal hayata gemesiyle birlikte; avlanma, siginma ve korunma ihtiyalarindan kaynaklanmistir. Yani rgt-lenmenin temeli askeridir, tak-tikseldir ve belli bir amaca yneliktir. lkel toplumda ava ıkan beş, on veya yirmi kişinin birlikte alışma gc gstererek avlanması, ilkel bir rgtlenme olup gnmzde de hala zelligini korumaktadır. rgt/rgtlenme, hi kuskusuz sadece bu yazdıklarımla sınırlı degildir. rgtlenme aynı zamanda devletler iin de geerli olan bir kavramdir. Bir devletin organlari olan; parlamento, hkmet, yargi, cesitli kurum ve kuruluslar adeta birer rgt grevi grmektedirler. Yani parlamento rgt, hkmet rgt, yargi rgt vs.. Bunlara dahil edilebilecek daha birok yapilanmanin varligini biliyoruz. rnegin; memur, isi, isveren, yazar, gazeteci sendikalari, insan haklari, ifti, esnaf, avci, nakliyeci, ticaret dernekleri vb. adlar altinda olusturulan organizasyonlar da birer rgt-lenmedir. nk bir amaca yneliktir. Bir rgtn degisimi sadece rgt degil, ait oldugu evreyi ve toplumu da etkilemektedir. Bu etkilesim hem ekonomik hem de politiktir. Zaza Forumunda 05 Haziran 2002 tarihinde yayinladigim rgt ve rgtlenmenin Temel Sartlari baslikli yazimdan bazi blmleri, yararli olacagi dsncesiyle asa-giya aktariyorum:

Bir rgtn hızlı gelisimi sunlara baglıdır:
1- yeleri ve elemanları dinlemek ve onlara
kendilerini anlatma imkanı sunmak.
2- evreden gelen sesleri dinleyip analiz etmek.
3- yelerin kendilerini gelistirmesinin sartlarini
olusturmak ve yeni ufuklar yaratarak birlik
yaratmak.
4- Yeni aralar ve yeni fikirleri denemek ve
tartismaya amak.
5- Ortaya ikan veya ikabilecek problemleri
siddete basvurmadan zmlemek
ve yelerle birlikte zm yollarinin analizini
yapmak.

Bir rgtn bu alisma tarzi ile birlikte deneyecegi bazi yollar vardir.
Bu yollar ana basliklari ile:

1- Politik strateji
2- Politik taktik
3- Politik operasyon
seklinde tanimlanabilir.

(Szkonusu yazinin tamamini su adresten; http://f25.parsimony.net/forum62148/messages/4198.htm okuyabilirsiniz)

Zaza toplumu (kirmanciyla, dimilisiyle, Zaralisiyla, Varto-lusuyla, Dersimlisiyle, Siverek-lisiyle, Bingllsyle, Gegerlisiyle, Mutkilisiyle, Diyarbekirlisiyle, Harputlusuyla, Erzincanlisiyla vd.) her ne kadar henz ortaya ikarilamayan eski bir tarihe ve zengin bir kltre sahip olmus olsa da, Zazalik adina rgtlenmesi olduka yenidir. Yeni olmasini ayni zamanda ocuklugun emek-lenme dnemine de benzetmek mmkndr. Son yirmi (20) yıllık sre ierisinde, rgtlenme amacıyla esitli kesimlerde abalar gsterildi, adimlar atıldı. Zaman zaman birlikte alışıldı ve bu arada ayrışmalar da yaşandı. Bu birlikteliklere esitli isimler verildi. Ayrışmalarda kimi evreler, kendi saflarına taraftar ekebilmek iin eski sol gelenegin taktigini kullandı. Yani, dar grupu anlayısı tercih ederek, kendi siyasi izgisinden olmayan Zaza toplu-munun bireylerini ajanlar, isbir-likiler, sagcılar, dinciler vs. seklinde karalamayı adeta mubah grdler. Son dnemde de bu olumsuz tutumlarını srdren bazıları; ben sagcılarla, dindar-larla nasıl yan yana gelirim, nasıl bir arada olurum? gibi ifadeler kullanmaya başladılar. Bunların geldikleri gelenegi ve rgtsel alışma tarzlarını biliyoruz. Hala 30 yıl ncesinin sloganlari ile hareket ediyorlar. Bu tavırla nereye kadar gidebilirler? Zazalık adına hareket eden ve Zaza toplumunun i yapısını bilmeden, rgtlenme/dayanışma iin herkesin solcu veya sosyalist olmasını temel şart kabul eden bir zihniyetin ne kadar basarılı olabilecegini yakın tarih ok net bir şekilde bize gsterdi. Zazaların sagcıları, dindarları ile bir araya gelmeyip de ne yapacaksınız? Şimdiye kadar ne yaptınız, bundan sonra ne yapacaksınız? Dnyadaki degişimi artık grmek gerekir. Uzaydan, bilinmeyen gezegenlerden yaratıklar ithal edip, hokuspokusla hemen bir ırpıda onları sosyalist Zaza kalıbına sokmanın imkansizligi ortada. Bu durumda, Zaza toplumunun sosyal, dinsel ve kltrel gercekligini gz nnde bulundurarak yeni politikalar retmek zorundasınız. Krtlerin Avrupa gazetelerine verdikleri ve taleplerini ieren 200 imzali ilani okuduk. Altındaki imzaları inceledigimizde; sagcı, solcu, dindar, laik, ateist, alevi, Snni, kadiri, naksibendi vb. gibi her renkten Krt yazar, sanatı, siyaseti isimlerle karşılaştık. Demek ki bunlar amaları iin n koşul ileri srmeden rahatlıkla bir araya gelebiliyorlar. Ya biz? Birbirimizi karalamaktan başka ne yapıyoruz? Topu topu her biri on (10) kişilik olan bu Zaza rgtlerin (ki bu rgtlenmeler iinde iki kardesten veya drt akrabadan olusan rgtlenmeler de mevcut) olusturdugu kadrolarına baktıgımız zaman; siyasi strateji, siyasi taktik ve siyasi operasyon gcne sahip bir kimseyi grmek nedense mmkn degil. Hi kimse, bu belirlememden Zaza hareketini kk grdgm anlamını ıkarmasın sakın. Ben sadece yetersizliklerin ok korkun oldugu bir dnemi yasadıgımızı dile getirmeye alışıyorum. Zaza hareketinin, Zaza tarihilere, dilbilimcilere, sanatılara, araştırmacılara, yazar ve izerlere ihtiyacının oldugu bir dnemden geiyoruz. nk bu dnem Trkiyenin Avrupa Birliginin okeyini aldıgı bir dnemdir. Bu dnemi, Zazaların daha gl bir alışmayla ve dayanışma ierisinde karşılaması gerekirken, iki veya beşon kisilik bu rgtlenmelerde daha şimdiden koltuk kavgası başladı. Nedir, ne oluyor beyler, neyi paylasamadiniz? Dar evre iinde olan bir insanin dnyasi, sadece o iliskilerle sinirlidir. Alacagi yeni haber, duyacagi yeni seyler olma-yinca, kisi, bozuk pilaklari dinlemeye devam eder. Yazan, arastiran ve Avrupada dogup byyen genlerimizin rgt-lerimizden ok daha bilinli ve ok daha olgun olduklarini gururla ve iftiharla dile getir-mek istiyorum. Okuyan ve esitli alanlarda uzmanlasan genlerimizin gstermis olduk-lari olgunlugu, eski politi-kacilarimizda ne yazik ki bula-miyorum. Politikacilarin yazi-larini okumak bana yeni seyler kazandirmiyor. Ki onlarin politik sacmaliklarini okumaya zamanim da yok zaten. Dost-larim bazen arayip, senin de ismini anmislar diye haber veriyorlar. Inanin o zaman bile umursayip okumuyorum onla-rin yazdiklarini. nk bu ki-silerin yazdiklari belli ve Zaza toplumunun yararina olan hususlari iermiyor. rgt-lenme sarhoslugu, siyasi den-gesizligi yaratir. Hergn ayni kişilerle, ayni kişilerden oluş-turulan ve ismi var cismi yok trnden ii boş yeni rgtlerle, amacımıza asla ulasamayacagımızın bilincindeyim. Yapılması gereken şudur: Zaza halkının tm kesimlerini kucaklayacak yeni bir politik tavırda karar kılarak, yepyeni bir izgide btnlesmek ve lkede legal alanda yapılması gereken alısmalar iin bir an nce ciddi adımların atılmasıdır.



NECMEDDN BYKKAYA MA XO VRA NKERD
1943 -1984

Koyo Berz

Ver ney news seri, 24-01-1984 dı Necmeddin Bykkaya,dı hepısd Diyarbekiri di ame şehit kerdenı. O ma vira nşıno u tım do zerida ma dı u vird ma dı ro.
E, e ixbar bibi. sve ra ageyreno Tırkiye niageyreno, kışta embazand cı ra, dostand ci y partiliyan ra, ray embazand ciy parti ra ixbar beno Hkmat Tırkan r. Ema qand ii, qand ı semedi. E, e, ma zan semed cı akerdeyo u wertedıro. Qand kı inan his kerd bı, pede vetbı, nezdi ra Neco do mesela Zazayan bıgiro xo dest, mesela Zazayinı bıvino. nan fahm kerd bı o do zazayini ser bıgırweyo u kok xo aşano. Zazacinı ser hend gırweynayena cı, qısey Zazayenı komkerdena cı, qısebend hadre kerdena cı veng nbi. Semedd iyan, mexsedd iyan estbi. Namey zazayan kar ardenı, zıwand Zazayan ser gırweynayenı, Zazacinı kerdenı, Zazayan zaza name kerdenı, Zazaki nusnayenı u wendenı niyamey hesabd inan. nan pede vetbı, zazaki nusnayenı u wendena Necoy veng niya u vernidı a do bol iyan bı xo ya biyaro. nan wast kı Zazay tım peyeteya inan bıker, inan dımı sır, xo inan sero bıhesıbn u zi gonida inan ser xo r siyaset vıraz. nan tım wast Zazayan xo r kar biyar u qand meseland xo inan xo r siper ker. N i heqiqet na rastey u hewna zi y domnen. nan tım wast kı Zazay masa inan, semşr inan b, inan dımı şır, inan vero siper b u inan xo r kar biyar. nan waşt kı Zazay inan r tım koletey bıker u inan xo sero name ker. nan tım waşt kı serehewadayenan Zazayan xo sero bıhesıbn u gonida inan ser xo r siyaset vıraz. Qand coy niyamey hesabd inan jew vajo Zaza, yan zi Zazay şarno u şardo xoser bıvino. nan Zanay b Zazayan hi. Eger hi nb Zazayan ra fek vıradan u inan serbest verdan wa raya xo wein. Qand ıi meseland Zazayan vero ben bend. Tabi semed akerdeyo u wertedıro. Xo r kar biyar u xo vero inan siper ker u goniya inan banc. nan waşt kı Zazay qand inan bımır, qand inan şehid b u zi gonida inan ser forsi bıd xo u serey xo pa berz ker. nan akerde akerde Zazayan ser xo r hesab u siyaset vıraşt u serehewadayen inan xo r kerd mal. Qand coy nwaşt Zazayan xo dest ra vej. Cora, k kı qal Zazayan, yan zi Zazayinı, kltr u zıwand Zazayinı kerd hıma lınci eşt cı, bı xayıneya, miteya, Merdım Tırkan name kerd u cır qlpi vinay. Na ju kar u zenat inan bı u hewna zi n kar u zenat xo ramen, domnen. Wa cır bımbarek bo...!

Seni inan serehewadayena şx Seidi, a Dersımi xo r kar ardı u kerdı mal xo, waşt kı zey inan bol iyan Zazayan u heme şar Zazayan mal xo ker u xo r cı sero politika bıker. N iy wınay waştn inan en gırdi, hewn inan u kay inan en gırdi bi. Gonida Zazayan sero siyaset vıraştenı ilkey inan en gırd bı. Tarix dı tım u tım inan Zazay xo r kar ard u hewna zi y an.

E, e, tay taynan fahm kerd bı, his kerd bı Neco do nezdi ra dawa Zazacinı bıvino u vajo Zazay ne Tırk, ne Krd, ne Ereb, ne rani u ne zi inay, şarno (mılletna) u şardo (mıllet da) xosera u tekeld kesi bındı niya. nan Neco weş sınasnay u zanay o do nezdira bıqiro u vajo Zazay şaro, şar do xosero. Neco bters bı, bı azim bı. O dobra dobır şiy meselan ser. Dest xo beşt ıi o xo dest ra nvıraday. ıi tepışt o cıkerd. Ters cı iy ra ın bı u kesır mıl nronay, qand coy ixbar bı. Eger ixbar nbiyay inan gışt xo boy kerdı bi, o do biro u şır ey zey kavırana tepş. Kam n iyan r emel keno. Ey bı serana sinor welatan ravrnay bi, sinori dırnaybi u niyamebı tepıştenı. ır wexto kı Awrupara ageyra ame tepıştenı?. Ey bter, bter bendi, neqebi ravrnaı bi, sinori dırnay bi u raverd bı, ey nşay a şiyayena xo ya Tırkiye ravrno? şıma nay r amin van, b ixbar o biro tepıştenı. Kes kı na juwerı r amin vaj, orşmey xo nvinen u kor fam. şıma zan ixbar cı zi kışta embazand ciy samimiyan ra bibı. Hewna kı o nşıbı ey sır xo xeyl ray embazand xo r, embazand xo y parti r vat bı. Qand coy inan zanay. şıma do vaj n kamiy? Mehmed-Ahmedi, Cemal-Celili, Hesen-Hseyni, Nedimi, Heyderi, Paşay, kemali, Xocay, Mahlimi, Sekreteri, Partiya A, partiya B, partiya C, Silvanızi, Swregıji, Mardinıji, Diyarbekı-rıji, qısey mı inan r roşnberi, nuştoxi, alımi, şovenisti, herwına u dıha u dıha. E, e inan ixbar cı kerd bı. Qand kı inan nwaşt Zazay şar bir sınasnayenı, şar bir qebul kerdenı u kameya xo xo dest fin. nan nwaşt Zazay zi zey şarand binan dahwa xo ya şarey bıvin. nan nwaşt Zazay inan ra abıriy u şar bir name kerdenı. Qand ixbar kerdenı ma n i bes niy?. Tehaml inan qısed Zazay r u şar biyayena Zazayan r ınbı. Qısey Zazayinı şiy inan ra. Zaza ıiyo, van ya Tırk ya Krt bıvajiyo. şar Krd u zıwan cı zi lehey Krdi bo kı weşd inan şıro. Zewbi nbeno. Nbeno xo r vaj ma Zazay, ma şar u şar do xoser. No qıse inan r meno u ferman idamd inan imza keno. E, inan nwaşt Zazayan xo destan bın ra bıremn. nan waşt kı heme i zey inan bo u xo r weşweş inan kar biyar. nan waşt kı Zazay tım u tım xo r vaj ma Krdiy, yan zi ma Tırkiy. Kes kı nvaz ma krd ıi inan dest ra biro inan r bıker u namey pisi, namey zurkeri, namey itıfaqey, namey xayıney inanan. Qand n iyan zi ıi cı dest ra ame inan xopey neşt u kerd. ı pisey vaj cı ra vıjiy u hewna zi aya vıjna. Qand kı inan mahlimand xo ra, bırayand xo y Tırkan ra dersa xo weş gırotıbi u iyo kı inan ra mısaybi o i rot şarand binan. nan zi zey bırayand xo, şaran binan xosero hesıbnayenı ra haz gırot, kf cı amey u kfan ver peray.

Neco qahraman bı, pır enerjıbı, zey şelalan bı u zeriya cı tım gırneyay. O qet veng nvınderd. iyana mızul biy u gırweyay. Meşquliyet eyo newe zi mesela Zazayan u dahwa Zazayey bi. Ey xo kerd bı hadre kı qand şard xo, şard Zazayan u dahwada inan bıgırweyo. nan no his kerd bı. Na gırweynayenı zi weşd inan u hesabd inan nşiy. Qand kı ey do kay kı Zazayan sero yen kaykerdenı kay ser u bın bıkerd u maskey bolınan ronay. nan nwaşt Zazayan xo destra bıremn. Qand kı, no qand inan zayatdo bol gırd bı. nan bı qahramanand Zazayana, xoverdayenda inana qwet diy u bı inana qwet biy. Qand kı maskey inan nroney, kay inan ser u bın nb, ıi r mal biy wa bıbiyay, seni biy wa wıni biyay, van Neco bıdeyaye dest, biyamey tepıştenı yan zi kıştenı. Neco biyamey tepıştenı u hepıs dı xover bıday, inan do fına cı ser siyaset vıraşt u pıropaganda xo bıkerd, eger xover nday u teslim biyay do o xayın ilan bıkerd. Xo ra biyamey kıştenı zi qand inan roj akewt, malzeme peyda biy u do weş u weş siyaset xo vıraşt. Pılan u pırogram inan zi no bı u zey inan zi bı. Labır inan bol rınd zanay Neco do xover bıdo u heta dalpada gonida xo ya peyni xosero vındero. Na zu do zi qwet u malzeme bıdo inan. Hemını bol rınd zanay kıtabda Necoy dı merdenı esta labır teslim biyayenı ıniya. nan zanay o do bveng nmano u hemver neheqey veng xo berz kero. Ey qet wext dı teslimiyetey qebul nkerdı. O teslim biyayenı yan zi teslimiyetey r xerib bı. Van ey tım qısey bıkerd, heqiqeti bıvat, veng xo berz kerd u neheqey mahkum kerd. Qand kı ey na ray wein bi u xo na ray r feda kerd bı. Qand coy van Neco wertera werışt. Wıni nbiyay mesela Zazayan yan zi bend verd meseland Zazayan do seni biyamey neqeb kerdenı, it kerdenı u kılit pırodayenı. Neco heyatı biyay ey do dahwa Zazacinı bıdiyay. Qand n hesabi van defter cı bıgriyay. na zanay wexto kı Neco hepıs kewo do hepıs dı nşo dawa zazacinı bıvino. Qand kı demna bış Zazayan qand dawada xo kar biyar u qand şard xo inan bıd kıştenı. Bareyan, ecızan, şvenistan hesap nkerd bahd Necoy kom insani, celeb Zazay do werz u dahwa Zazacinı bıvin. Hesab nkerd roşnber Zazayan, verkewtey Zazayan, nuştox Zazayan do bıvıjiy u lej şarbiyayeneyda xo bıd. No i inan sered aqıld xo ra nravrna kı, bahd Necoyan, Ebubekiran seyana, hezarana do bıvıjiy u qand şareyda xo sere hewad u lej kameyda xo bıker. Newe zi werışt kı dahwa Zazacinı vinen inan bı xayıneteya sucdar ken. Zekı Tırkan inan r kerd u iyo kı inan r va, ewro y i Zazayan r van. Newe zi dest pey kerdo ixbareya nuştox, roşnber, verkewte, lejwan u welat heskerdoxand Zazayan ken. Resman ixbar inan dewleta Tırkan hetı ken. Naman inan, adresan inan u heme iy inan internetan dı, pserok u rojnameyand xo dı dan eşkera kerdenı. Kes kı dahwa Zazacinı vinen inan jew bı jew ixbar ken kı Tırki inan tepş yan zi inan mahkum ker kı nş xo bılun. Raşteya cı ma jew bı jew bı ixbara dan dest. Qlpi nan maya, ma r iftıray ken u hrış an ma ser. Ereban ma, keyan ma qerşun ken. Wazen ma koık awı dı bıfetısn. Wıni camrdiy wa şır kı inan qetıl ken inan ra heyf xo bıgir. Ey merdım ecızi, şıma y hesab ıi ken? Newe hesab arşi u bazariya p nmaneno. Dınyayo roj bı roj vırno, roj bı roj ravey gami erzeno, labır şıma y het peya şın, het peya gami erzen. şıma y het şovenisteya, het siyayeya, het zalımeya, het binsaneya şın u wazen kı şar Zazayan wertera hewad. şıma hezar lıncı zi berz ma, hezar qlpi zi mayan, ma ixbar zi bıker ma dahwada xo ra fek nvıradan u şıma r mıl nronan. Van şıma na zuwerı bol rınd bızan, ma na seata tepeya koley koleyan u koley şıma nben. şıma se bıker se nker şıma nşen fek ma bıgir u dahwada ma vero bend b. Sileh şıma do peydı pıro do u qerşuno kı şıma y wazen roşnber, nuştox u welat heskerdoxand Zazayanan, o do peydı biro şıma ro. Dınya do lanet bıwano şıma serdı u zey diktator, zalım u şovenistand binan şıma mahkum kero. şıma qırıfiyay şıma y yen ma ser. Verd wa jewnay bir ma ser u ma lej xo hemver inan bıdomn. Se biyo şıma, şıma xo kerdo vıran u eşto piyase. Ma y xo r van ma Zazay, ma şar, şardo xoser, se beno şıma, şıma y xo dırnen, xo qahırnen, lınci erzen ma u ma ixbar ken. Ma ra fek vırad. Hedef ma şıma niy u van hedef şıma zi ma nb. şıma y nzan şıma y se van. Qay iyo kı şıma y van goş şıma y niyaşnawen. Beso qlpi mayan, lınci berz ma u ma tehdit bıker. Heyf, heyf şıma r şıma zi emberi ra ravrdi. şıma şaşbiy u nzan bı ı hesaba qlpi mayan u naman ma jew bı jew ixbar bıker. şıma y wazen suc xo, kerdenan xo berz ma ser. Labır şıma y se ken se nken nşen ser kew. şıma şaşbiy şıma y nzan kamci ray xover şan u kamcin ray ra şır. Ez rınd u rınd zana şıma y wazen ma koık awı dı bıfetısn, labır a ya nbena. şıma zan ma u tarix şahd n kerdenand şıma y. şıma qe nfıkırn, şıma Zazay xo miyan dı asimile kerdi. Na şıma r bes niya heta ewro şıma ma qand dawayand xo kar ardi. Bı hezarana xort Zazayan, camrd Zazayan qand dawada şıma refand şıma dı amey kıştenı, amey şehid kerdenı. Henday goni bes şıma niya. ı faydey ma, dı n lejd şıma dı esto u qand ma ı ray zelali do bıvıjiy werte. Qe şıma nşermayn şıma fek erzen nuştox, roşnber u welat heskerdoxand Zazayan. Qe ver rid şıma sur nbeno şıma lınci erzen ma u qlpi nan ma ya. No yo qerekter şıma, no yo ray diyayena şıma, no yo henday zahmetey antena şıma, no yo qand dawada xo şehid kewtena şıma. Wexto kı kes iy xo r wazeno, van i binan r zi bıwazo. şıma y serbesteya xo wazen, ma y zi serbesteya xo wazen, ney dı ı zerar şıma esto?. Kotid Awrupa dı şarand binan ra şari amey u qeek şar berd u bı zora zıwan xo cı r dayo mısnayenı. Labır şıma berdi. şıma qe ma zora hewaday koyan, zora berdi zıwan xo cı r da mısnayenı u asimile kerdi. iyo kı şıma kerd yan zi şıma y ken, Tırkiy nken. Tırkan Tırkiye dı kerd, labır Awrupadı nkerd. B şıma Kamci şar ame bı zora qe şarnay berdi dernegand xo dı dersa zıwand xo d cı u asimile kerdi? K, k no i kerd?. Wexto kı ma n iyan van, n iyan nuşnen ma ben merdım miti, merdım Tırkan. Qand kı n raştiy ey ra raştey tım u tım talla. Ma y raştey van, dışmeneya kesi nken. Ma şıma xo r dışmen nvinen. Labır kes kı ma xosero hesıbnen, kes kı ma inkar ken, kes kı ma ixbar ken kam ben wa b, dost ma niy, neyar ma y. Kes kı ewro ma ixbar ken Tırki niy, nay herkes zano. şıma zan şıma heta ewro ıi kerd. şıma bıserana Seyfi Cengiz, Ebubekir Pamuki, Zılfi Selcan u dıha dıha zey ninan tehdit kerdi. Ebubekir Pamuki zi zey Necoy taytaynan kışt. Neco ixbar kerd, da tepıştenı u kışt, Ebubekır zi qanser kerd u kışt. Qatıl ninan kamiy? ı zerar rehmeti Ebubekıri resabı şıma? Kr ey se kerd bı? ır şıma henday şi ser. şıma hend camrdi bi bıhezarana merdım Saddami, Humeyni u Tırkan no welat dı estibi, ır şıma nşi inan ser u şıma şi ey ser? Bter faşist Tırkan, qetıli Avrupadı estibi, ır şıma inan r qzlqt nva. şıma ır cı r iftıray kerdi, o teniya verda u qahran ver kerd nweş. Na zu zi qatiley niya, vaj?. Kesi merdım kışt, ı babeta beno wa bıbo qetıl cı yeno hesıbnayenı. şıma y ewro ma ixbar ken, na zu şıma r umışbena, vaj?.Ez wıni texmin kena fırsend şıma dest kewo u şıma bir hkmi ser şıma do ma ra jewi weş nverd. şıma r ıtt qısey mı est, destan xo ma sera banc u ma rıhat verd. end heq şıma esto dawa şareyda xo vinayenı, hendı zi heq ma esto. Ma bı şard ma ya verd. Ma nwazen koley koleyan b. Heta şıma niyamey ma ser, qlpi ma ya nnay u lınci niyeştı ma, ma şıma ser iy nnuşna. şıma werışt şıma y ma inkar ken u xo sero hesıbnen. Na zu r şıma amin van, ma zi vaj. Ma xosero hesıbnayenı ra fek vırad, fek vırad wa şar ma bı xo qerar xo bıdo. Ez xo qerei bıvina, ez qereiya, hendı basito. Ma y xo şar vinen u van ma şar Zazayan, qediy şi. Heq kesi ıniyo qand n i ma mahkum kero. U na zu zi gorey qanunand Awrupa suco. Necoy, Ebubekıri nmerd u ma miyandır. Ma inan xo vira nken u vird ma ra nşın. Wa bıcıwiyo jewbiyayena Zazayan, wa qahr bo zalımey, kolonyalistey, şovenistey, diktatorey, inkarciyey. Qand serbesteyda Zazayan u şarand bındestan binan dest desta, paştıpaştiya, br...br. Ayab, ayab şar Zazayan.

Bıcıwi Hereket miliy Zazayan. Br a xo, br kokd xo ser xort Zazayan. şareyda xo ra, Zazayeyda xo ra meşermay u xo kesi sero mehesıbn. şıma n Tırk, ne Krd, ne Ereb, ne Farıs u ne zi herwına. şıma şar, şar Zazayan, meşermay...! Veng xo berz ker, bıqir u vaj ma Zazay, ma şar, şar...........!



NECMETTIN`O VEYNDANO

M. ermug
ile  1985

Qe yeno şıma viri
Zindan Diyarbekir`i
Qirina may, piy, bıray u cınıyan
Ew qeek seyquran
Peyniy caxan u veng Neco`yan
Werted ıled zımıstan`id
Lıngand warwaya texda u zorderey miyand

Qe yeno şıma viri
Rıjyayena guniya şehidan
Ew ters u lerz dışmenan
Sizıy mayan, piyan, waran u bırayan

Qe yeno şıma viri
Bewrani peray pey caxa u cıhar dsanra
Xeberi resnay Diyarbekir`ra Metris u Mamak`ir
Qand serbesti u bırayini

Qe yeno şıma viri
B vengey u b heseya dınyay
Derd kul zerida ımbazan
Ew veng Necoy zeyd vengd mawzeran

Qe yeno şıma viri
Gunida inana erdıya welati awdeyabı
erda sero vılik resay bi
Ew rengrengi u babet babeti



ZMSZLK AŞILMIŞ SAFLAR  NETLEŞMSTR

Ferhat Pak

Zaza milli meselesi lkede ve uluslararası platformlarda, sorunun temsili dzeyinde bir rgtllg nihayet yakalama başarısını elde etmiştir. Zaza ulusal meselesine dayatılmaya alışılan belirsizlik ve zmszlk; nihayet aşılmıştır. Olumsuzlukların aşılmasında en byk başarı; Zaza hareketinin ideolojik ve politik kararlığıdır.Temsil dzeyindeki bir rgtlenmeyi srekli sekteye ve ıkmaza srklemeye calışan evrelerle yoğun bir tartışma sreci başlatılmış ve saflar netleşmiştir. Elbetteki Zaza aydın ve yurtseverlerinin, bu zmszlğn aşılması ynndeki alışmaları knsenemez. Uzun bir sreci kapsayan birlik tartışmaları; tm olumsuzluk ve eksiklik ve saldırılara rağmen, Kongreyle talandırılmıştır. Bu başlı başına bir başarıdır. Bu başarıyı ilerletmek, maddi ve manevi gce dnştrmek, her Zaza aydın demokrat, işi, Kyl ve emekisinin grevidir. Bu gereklik byle algılanmalı ve bu yapı halkımızın temsili ynnde kitlelerle btnleşmelidir. Aynı zamanda bu oluşuma g vermek aıklamaya alıştığımız zm-szlge prim vermemekle eş anlamlıdır.
Bu aşamadan sonra gereksiz polemik ve tartışmaların tersine, gidecegimiz adres; halkımız olmalıdır. Biliyoruz ki, bu girişimide sabote etmek isteyen evreler olacaktır. Onlar iş yapmaktan ok, eleştirilerle meşguldurler. Biz olabilecek her trl karalamalara ve saldırılara, rgtl gcmmz pekiştirerek cevap vermek zorundayız. Eger bir tartışma bizi ve mcadelemizi ilerletiyorsa, tabiki tartışmalıyız. Yok sırf bu tartışmalar ``amur at izi kalır`` kampanyasına dnştrlmek isteniyorsa, en hayırlısı bu tartışmalardan uzak durulmalıdır. Meselenin zn saptırmaya alışan bazı evreler, politik kaygılarından ve kendilerine olan gvensizliklerden dolayı, kaza-nımları srekli başa alma gibi, yanlış ve sekter bir tutum iine girmişlerdir. Bu taha-mlszlklerini bazı kalıplaşmış ve ajitasyondan teye gitmeyen, fikirlerle aıklamaya alış-mışlardır. Bu evrelerde tespit edebildiğimiz, en belirgin zellik; kendi politikalarını kendi bağımsız izgileriyle değilde, başkalarına gre hayata geirme anlayışıdır. Tipik kk burjuva anlayışının karekterisklerini yansıtmaktadırlar. Dolayısıyla politikada netlik yerine, kaygı ve endişeleri politikalarının ana merkezine koymuşlardır. Kısa vadeli mcadele biimini esas aldıklarından, uzun vadedeki kazanım ve başarılara taha-mlsz ve sabırsızdırlar. Bu anlayış onları gerici bir ortama ekmektedir.

Bu zmszlklerini aşmadan, bu izgide kararlı politikalar retmeleri mmkn degildir. Haklı bir mcadelenin savunu-cuları,mcadeleyi kisisel bazda ya da Alevi,sunii ayrımı biiminde ele almazlar.

Toplumun genel ıkarlarlarını politikalarının ana ilkesi olarak grr ve grmek durumun-dadırlar. Demokrat ve yurtsever-lerin en belirgin zelliği; Zaza halk gerekliğı ve tm mazlum-ların ıkarları olmalıdır. Gelen-egimizi ve izgimizi kav-rayabilenler bizim, Zaza zgrlk ve kimlik mcadelesini yrten her kesime sahip ıktığımızı aıka greceklerdir. Bize gre Zaza halkının ıkarlarını gndeme getiren, karalama ve temelsiz eleştiriler iermeyen, her alışma değerlidir ve mutlaka desteklenmelidir. Biz Piya geleneğinden gelen egilim olarak, bunu teori ve pratik alışmalarımızda srekli savun-duk. zellikle degişik eglimden gelen bazı evreler; Trkiye ve Krdistan Demokratik ve ulusal bağımsızlık mcadelesinde; bir ok devrimci, demokrat ve aydının yaşamına mal olan yanlış, sekter ve faydacı anlayışı yurtsever hareketede bul-aştırmak arzusundadırlar.

 ``Benden sonra tufan`` mantığıyla bir ırpıda bir yapı, diger bir yapıyı insani ahlak ve sınırlarınıda zorlayarak, Ajan ve MT ilan edebilmekte ve bunu da rgt hanesine başarı olarak eklemektedir. Bu tehlikeli ve irkin anlayışın kabul ve hoş grlebilecek hi bir tarafı yoktur. Bize gre bu anlayışı dayatmak isteyenler, ne olduk-larını idia ederlerse etsinler, bu anlayışın szlkteki karşılığı; provakatrlktr. Bizim; halkı-mıza ve genlerimize yabancı olan kavramları, onlara rağmen, dayatma gibi lksmzde olamaz. Biz, bizleri ilerletmeyen, gerileten ve birligimiz nnde engel oluşturan kavramlara da itibar etmeyeceğiz. Bu tr akımlar z itbariyla Zaza milli mcadelesine byk zarar ve tahribatlar vermişlerdir. Biz bu yanlışı tekrarlamak arzu ve niyetinde değiliz. Zaten halkım-ızda bu tr gayret sahiplerinin kendilerine verdigi zararların bilincinde olduğu iin, bu ve benzeri fikir ve dşncelere itibar etmeyip, uzak durmaya alışmıştır. Bu demek değildirki, dışımızdaki glerle hi bir alanda itifak yapmayacağız. Halkımızın ve tm ezilenlerin varlığının inkar edilmedigi her platformda, koşulları ve şartları gz nnde bulundurarak yer alacağız. Itifaklar ve ilişkiler varlık nedenimize ynelmedike, eşit ve zgr bir ortamda dayanışma ve itifakı gndemde tutmak ilkelerimiz arasındadır. Yani yurtsever hareketimiz, ulusal demokratik mcadeleden ıkarı olan, tm halk evrelerini kucaklayabilecek, nc ve geniş bir cepheden yana ola-caktır.Dolayısıyla bizim iin politik kaygılardan ziyade, esas olan halk gerekliğimizdir. Bu izgimizi srekli n planda tutup, insanları eleştirirken, bu ger-ekligi l alacağız. Politik mcadelede ok renklilikten korkmuyoruz. Tam tersine ok renkliliğin, mcadelenin daha sağlıklı bir şekilde gelişmesine katkıda bulunacağına inanıyoruz. rgt ii ilişkilerde de bu byledir. Ancak bu konuda son derece dikkatlı olmamız gerekiyor. Yeni bir davranış biimini benimsemek konusunda tutucu olmaktan mutlaka kaın-malıyız. Eğer farklı bir gelenekten gelen bir arkadaş-ımızın beraberinde getirdiği daha olumlu ve denenmiş bir davranış biimi rneği varsa, bunu benimseyip hayata geirmekten kaınmamalıyız. Meseleye byle bakınca, Zaza hareketi olarak ok zengin bir potansiyele sahip olduğumuzu rahatlılıkla syleyebiliriz. Bu yzden diğer rgtlere gre gerekten ok daha şanslıyız. Farklı politik geleneklerden gelen arkadaşlarımızın ok zengin deneyimleriyle ulusal harekete katıldıklarına inanıyoruz. Ulusal hareketimiz bu arkadaşlarımızın deneyimlerinden yaralanmalıdır. Ancak Trkiyeli ve Krdistanlı rgtlerin st ste aldıkları yenilgiler ve bugn iinde bulundukları acıklı duruma bakarak, onlardan ulusal harekete gelen arkadaşların bir ok yanlışlıkları da beraberlerinde getirdiklerini kabul etmek gerekiyor. Burada ulusal harekete dşen grev, titiz bir ayıklamayla yanlışları atmak, ve doğrulara sahip ıkarak onları daha da geliştirmektir. deolojik politik izgimiz belirginleşmeli ve Zaza yurtseverliginde karar kılmalıdır. Bizim politikamız hi bir ezilen milletin varlığını inkara ynel-emez ve bu inkara karşı ideolojik politik mcadeleyi temel ilke olarak nne kor. Biz bir milletin başka bir millet tarafından smrlmesine ve tahakkm altında tutulmasına karşıyız. Temel felsefemiz: eşitlik ve zgrlktr. Zaten karşılıklı eşit g dengeleri sağlanmadan, oluşturulacak birlik ve beraberlikler kalıcı olamaz, srekli olumsuzlukları bağrında taşır. Birikimlerin bir başarısı olarak, oluşturulan birlik, Kongrede oğunluğun iradesini temsil etmektedir. Ve bu irade bir gereklilige cevap vermiştir.

Yurtsever duygularımızla selamlıyoruz. Ulusal hareketin başarı ve kazanımları proğramını pratige taşımayla anlaşılır. Bunu hayata geireceklerde yursever-lerdir. Halkımızın tarihin simgesi Kırmızı bayrak`ı (Surık) mcadele alnlarına taşıyalım. zgr ve eşitliki bi yaşam iin mcadele ağını geliştirelim.

Saygı ve sevgileriml



LEQMATIK

Ardayox: Cihat- Kar

Luy luy
Paraguy
Dımsekuy
Seri ayr ra
Bıni ayre ra
Ayr vera
Ayr peyra
Bawkal dıya dımi hewi ra
Luy xu ker qul keri ra
Dikew qolew
Vazda golew
Gol peysa
Dik niyasiya
May luy geweyra
Loqley verday sınzrey ra



XAL VD

Ardayox: Cihat-Kar

Tic tic aku
Pey banan ra raku
Xal vdi gavanu
Pıstın yı pır nanu
Bar ma ndanu
Bar Xeribaban danu



HESRET WULAT

Zaza Yaşar

AY MIR
                            
Ez ha alamanya do ay mır, mıri, mır
Yo cak drı da wo, gueştar bıko, bıko
Şerevdn kotı mı vro ay mır, mır, mır
abaxur kotı mı vro ay mır, mır, mır

Waştye mı kotı mı vro ay mır, mır, mır
Ez ha zaf drı dı, alamanya do, ay mır, mır, mır
Ez hun xu-dı, ha abaxurı dı, ay mır, mır, mır
Ez hun xu-dı, ha abaxurı dı, ay mır, mır, mır

TI

Tı gerena a yena mı wık mı
Tı neşkena mı ca verdo u şri
Tı mı vna, tı mıra heskerd, tı mı wşt
Tı hn mı fehmkerd
Tı hn neşkena mı caverdo şrı
Tı gerena a yena mı wıke mı
Tı hunce mıra heskena
Tı gerena a yena mı wıke mı
Tı hunce mıra heskena.

ıra

Gl mı b wışk destun mıdı
Ez pawenu waşty mı n(ye)na, ıra?
Tj mı kotı pey kueyuno.
Tı şew o ruec nameya, ıra?
ıra rınde mı, waştye mı ıra?
ıra hal aşığun na wo ıra?
ıra waştye mı ıra?
ıra zrr oy z gecun duna vatış, ıra?



WULATO

Zaza Yaşar

Derd tı ı gıruno, wulato
Nomey tı ı şirıno, wulato
Dermun derduno kuluno, wulato
r(eyro) kotı bn dest faşstun wulato
Wulato, wulato,wulato xelase ma zazayuno
Wulato, wulato,wulato xelase ma zazayuno

Semedey tı sar xu duno welato
Eke ma tı bıarı meyduno
Yena peynye zalımu wulato
Wulato, wulato,wulato xelase ma zazayuno
Wulato, wulato,wulato xelase ma zazayuno

Zazay ma pyor b şaşo wulato
Nzun kom-yo rahar-ra şri wulato
Tı yın vr-ra  ş wo wulato
Eke ma tı barı meyduno
Yena peynye zalımu wulato
Wulato, wulato,wulato xelase ma zazayuno
Wulato, wulato,wulato xelase ma zazayuno



VIZR EWRO EWI MEŞTI

Zerweş SERHAD

Weĝtanokı qal Zazaya(Dımliya) beno, merdımı gerekı taynı iyan biyaro ĝo viri, bı fıkreya ewı dıma zi bışo kı dehkada Zazaya( Dımliya) sero mışore bıkero. Hewna vızr tayni ımbazand erciyayan gami eşti raweyi, gan ĝo na na dehka serı. Tewelet Zazayan dest peyi bıebıya werte, hewl u ĝırabı hetan ewro babetınan ame resa na eqı.

Weĝtano kı Serdar u serpil ewı zanayoĝ Zazayan Abubekıri serrda 1985 dı dest peykerdış vetışt Ayre (Ariye) kerdı tırp u tenya bı, ne peyeyi cı biyi ne zi paştiya cı inbiy. Het pererriya zi hukm cı vşi ınbı. O bı hend zanayışt ĝo, hend hukmd ĝoya kewtı rayı(No miyabeyndı fındı şewşewik tewşi zi caynra ebiyayi werte, waşt kı dahkaya Zazaya bıgryo u bıpeyso pro) vşi kemi ĝem cı ınbı.

De hıma eyi verni u peyniya ĝo diy u hesıbnay ``Kam sevano wa wuni vajo`` u ``kam kı sekeno wa xor wuni bıkero`` eyr ilaqe zi nkerd vşı meraq zi nkerd. ımkı; ey dahini ĝo zanay ewı raya ĝo rınd u rındı zanay u hesıbnay. O şeno hetan koti? Kamiya rayi şıro raveyi. Hetnra ınbıyayışı, hetıra welat u şard ĝoZazayara duridı kar kerdışı tayni gırwe nbı. Kar u bar hurgı merdımi zı nbı. Ekı wuni rıhat u qolayi biyayse bolnan do ĝo po kerd. Ekı vızr dendık nebiyay rdı temel neştse, ewro zi bol kesi ĝayınan u bbeĝtan miyandı do hewna bıgırweyay. Labr y hewna zi kelewengin ken, heddi vşri zi est ya. ımkı oyo aseno, y asen.

 Verd bol iyan zi zerri lazım biy, merdımiy do merg ĝo biyardn ıman verı. Reziley, etıney, bbeĝtey, nrındey, nelametey, nrahetey, keburey saqera biy. Gırweyi bınıki, miyanikı ewı bbeĝteya dolabi tadeyay, gefi waneyay. Tayni geyray seydı, tayni kewtibiy aĝo beden, ĝo şerr şran, şah şahan hesıbnay u zanay. Halbu kı, inan rındı u rındı zanay kı şaro ĝor huweno ina. y zerej keyi biy, aĝmaĝi biy, kelewengi biy, biy biy peyiwutey şard ĝeribiy. Fın wuni degyayi u degusyayi bi. Labr fın dahini kewtibiy aĝo gani. Nzanay kı sebiker serrey ĝo kotidıro, kamcin siyerrı ĝo serrero d. Merdıman peĝilan u ĝıncıkın daheni nzanay kı sebıker, hezar babeta geyray mahneyi kı, la qe nşen kı iy bırıjn u bışahtın.

Hetnra kutık hukmatan ( away ewı gefi wend, hetnra zi kutık y kı hewna b hemdna u ĝışmna laway. Hewna n tayni nbiy bi kı, taynı kırteyi zi dıma vıjiyayi u ebiyayayi werte ĝo kutıko ĝurĝı hesıbnay u zanay ). şari cır vat la ``şıma- tı wunay ``ina- y ziĝ o wuni qebul kerd, eh dem u dewr wunabı, vaay kami amey se, ey-ina wuni o babeta nıhay ĝo vaayi dayi, goz ĝo wuni vaayi day). Miyabeynra bol nravrd n wunayınan hal u medez ĝo diy, mahş ĝo vina, ılaya cina peys, taqet cı bıryiya, cıdı nekme nmendı, şari miyand biy rezil u rısiyayi.

 Cay lemati şiy zutikta ĝo sero ronişti. na ĝoya qen esta zanay. Şar dik bı, wunayini varigi biy, ina dıma zana kı no wunayo, leng zereji tavadı asey biy. Her herda ĝoya fın kewno lınci. Labr ne tım u tım serrenayo kı y ĝapeyn o dekewn linci miyanddı manen. No hal u mede ĝeyl serri ramıtı. Coka n wunasinanı nverday kı, dahkay u mesela Zazayan sero mışore bıbo kı, Zazayi bir a ĝo, ĝo hesiy, aya bıkı roj rewı roj ravey bıatrsy gam eker, raveyi şır, mesela ĝo sera bıkuwe şaran miyandı ĝo seri b. Serbest b ewı gor wahr b. Hetana kı teli hewadayi, al u uĝuri wederiyayi rotoĝi u roşyayoĝi qediyayi. Miyabeynra mri ravrdiy dahkeyi gırd u werdi ravrdi.
 
= PYA =

Wegtano kı 1987 ıdı pseroka Piya vıjiyay weĝta zi ımbazi zeydiyayi ewı roj bı roj bimımı vşi de weĝtan zi rahmeti Abekıri zanay ewı eşkera vat kı; `` labr n pro dahka u meselda Zazayandı raşti u herrbi niy`` ımkı; eyra asay ey zi vinay. Hend inciraĝeya u nıareya arday pser, dıdı qat zi tayni zalıman waşt kı halin u alani rıhat, rıhat vıla bo, taynan gırwey ĝo vet, taynan zi ĝor hewina ĝo pa ard, taynaizi ĝor geyray sıtar b, tayni zi name u nani dıma kewtibi rayi. Tı nvan kı, tayni zi meştir y geyren pungal kı ĝor cah bıgir cah bıd ĝo, tayni pırani zi qand/semed meşti y miras tewelit Zazayan dıma.            

= EWRO =

Vızrra hetan ewro, ewro zi fına ki bol(zaf) bol berxudar bo kı, ĝo heme babeta şana meselda Zazayan ver resn ewro. ı heyfo kı, y kı hezar babet u incıraĝa arbyayi ewı ardayi pserı y qulp kı qe iyn a acı destı nkewno kı Zazayan bıker vıla, kuma cı qelfey cı ewı gulbangey cı bışahtın (sanki no meram u mırazı verinayo kı, n ĝayinan u bbeĝtan pizedı biyo) ewro taynan riy tadayo, tayna ĝo dayo akıştı, taynan werĝan anto ĝo serre, tayni pıranan ziĝ o nımıto miyaniki wazen kı bınki rayi şır, taynan zi qaĝu u meraq cı qediyayo, tayni zi rındı kı ĕyar ĕrbey cı rew vıjiya meydan. Vatış Abubekır Pamuku ewro jew jew oyo vıjyeno meydan. iyo kı vatıbı pro raşto u heqiqetiya ewı helibı, ımkı eyı şık berd bı u zanay kı do ewro wuna rayi şıro. Ma mecbur niy kı prkınr verva cı bıvıjy ewı cır cuwabı bıdımı. Ma vızr dendı kı ĝo eştı ĕrdı , sadıl vijiyayo, inayiş mahsuli zi meştı şard maryo.

Ewro y kı gazıncn, meştı dozi belkina bınal
Ma end vşi b ewı bızeydıy, wuni bızan kı, mado hend peyi bıqhriy u peyi bıgazıncıy.
Kam kı sekeno, kam kı sevano, kam kı seni şıno; wa ĝor wuni bo ewıĝ o wuni bızano, wuni rayi şıro.
Wekil, wahr ewı mesul Zazayan waĝ o bızano; şar ma zi rewı, berreyi eyi zano u sılasneno.
Şar Zazayan en şaro etinanra jewo
Ekı zuwan ma hetan ewro ameyose, o zano hetan u hetan rayi şıro, ĝo raveyi bero.
Dehkaya raştı peydı bımano zi, dıma fına ki ser ĝo gena, kewna cemeat u şligi miyan.

Vızr tayinanra ma iyn pawıt(post), ma qay vat belkina do zidahkar paşti bıd, paşti bıvıjiy, wahreyi bıker, derdandr u baranr dreman b. Labr wuni nvijyayi dem vırrıya zi pa vırryayi u zeyd gozand amnaniya duzdı u waredı şeqiyayi biyi vılayi. Meĝsed ina rewı bolı bı, vijiyayi duz, nweşiya inan beliya, edeb u edet inan ewı ĕyar u ĕrbey inan rındıkı bol rew bellı bı.( gerekan kam ııyo? Kam wazeno sebıkero? Fikr kami meĝset kami, emel kami, endno rındı vıjiya meydan)  zewbina hewna şard Zazayand inan destra bol, bol inar ĝeyi bant. ımkı zur gırdı bohtan gırani ebiyay, ebıyen werte. Ewro y hetan tayinara hogış ben, derrand vengan vera lıngı veşatey warwayi y vazdan. ``iyo kı baaqıl ufıkırd merdımiy niyino y a luwer fetılnen u kewn cı dımı`` Allah cınanr baaqıl u fıqır bıdo. Zewbinan inanr sevajım kı, destberan ma zi heme iyi ninankı ma zi werzımı cinanr derman bımı pırdı bımı, star bımı u meşt zi Allah gırdo. De hıma ma waşt kı, gengez u belengazan, ımbaz kı no nezdiy 15- 20 serro kı ma p sılasnen(nasken) werz pay u fek ĝo aker dahkar wahr bıvıjy, veng ĝo berrzı bıker, vaj kı; ``hey la sebiyo o yo sebeno, şıma hewnw ewro werrışt, saqan serı, şıma nzann şıma ııy? Ĝet, rz, r, şopa şıma beli niya, awa şıma zelal niya, şımay lınci eken kaman? Kamanr gere ken u wazen kı bohtani kamiyan? y bo la bışermay, la cad ĝo dı ronış, fek tepş, şımayınr beso, dıdırıyin zi meker``. Welhesıl zeyd hir meymunan, meymenetıza ina zi vijiya meydan.

MEŞTI

Vızr wuna ravrdı, ewro zi o yo wuna rayi şıno, meşt zi Homa gırdo. Kam kı dost u ımbazo se wa roj veror rojn raveyi biro nezdi. Beno bıray ma, qewm ma ew şar Zazayan beno wekili wahr Zazaybı. N  kı kam kı, wazeno ma vero, şard Zazayan vero bivijyo werzo pay qe zi ma duşnedı wazeno wa dız bo, qem ma niyo. iyo kı, madı kemi bo ewı vınibo ıniyo, sanqila na dar bınıra mad şır juwnaki.... Pilvatıknda Zazayan esta van; ``Dest inan inana, dest may zi maya`` dahıni derrkı kami kı ıi yena se wa bıkero, wa ĝo peyidı nwuniyo, ef zi nkero.

Ĕmr kılmo, rayi ew meseli dergi u bariy, zewbinazi pro iy ĕşkereyo. Kam kı wazeno wa ĝor wujadı cah bıdo ĝo, wa hetan wujayen şıro raveyi, ĕmr nesl ewı ĕsl u cıns ey ( inan) do wujayınan sero bıhesbiyo, ``ĝetayi, kemaneyi, ewteyi u ĝeletey merdımi merdımirey`` belkina weĝtn do kılma kes peyi qahriyeno, gazincno ewı inciraĝeyi anceno, dıma zi weĝtn yeno kı pro iy zi ravreno, şıno. De kes (merdım) p reyeno, hıma ĕmeland pjewbinan nrreyeno. Qısaya vernand Zazayan esta van; ``camrdan solıĝ, hezar qor(qat) se serr ĕmrd bnamusey (gewşegey) vrriya``.

Dahka u mersela Zazayan do ewı fikr ma do mıheqeq rojn ser ĝo bıgiro, ımkı ma heqliy dahka zi raşta, verniya maya mara zeyid rıhd ma aya asena. Belkina tayn pırayini do zırar ziyan ewı derbi mard, o zi ravreno keso kı hukmokı bışo Zazayan vındarno ıny. mard  o zi ravreno. Baaqıl may zi ma serredı dest mayn zi maya verenan vat; ``kesi dest camrdan ntıpışt, nımet nımet ma zi kesira mıl ĝo nronayo kesira beĝtı newaşto. atışt kerdışt ewı zanayışt bı ĝoya hetan ewro ameyi ew ma resnayi ewro. Tengı mefıqıry, kılm mefıqıry, iyo kı cemaat u şeligi miyani nino ewı nvajyeno zi meker kı, meştı rojı şıma (kjesi) pa nşemay bışenkı ĝo sıtar bıker u ĝo bı şefkın, bıleheqra kesir ĝedr meker kı şıma zi rojı biro ĝedrı nvin. Pilvatıkand piland ma esta van; ``kesiya rew rew leji meker weĝtano kı mecbur manen zi zerri peyi (kesi) meveşn, zewbinan iyonkı to destira ken vıni`` Şen se tım u tım vıraz, labr qe maşahtın, meştir delil b, miraso herrbıyetey viyard.

Kılmekrra.
Vızr: Şar ĝeribi paştiya Zazayan şıkıtı, taqet cı bırrna, ware u wırte    Zazayan vıla kerdı, ĝor kerdımı ĝızımkar, destırmayi u koleyi ewı  bındest kerdımı, gıroti bandırdd ĝo.
Ewro: zi Zazayi qand serbestey u ĝoserbiyayenı ew qand Welat Zazaistani, fına atresiyay y arben phetekı. Piyabesten, qelfey u gulbangeyi vırazen qand reyayışt ĝo.

Meştı: Meştı selayat Zazayano, Zazayan destıdı, ekı paşti bıd qeyretı bıker, taqet u deman ĝo ĝodı bıvisn. Merseli dıha rıhat u qolayi rew şına raveyi. Dahka rew ser ĝo gena, guni tayni rıjıyena, zırar u ziyan zi tayni beno. Ya serbestey, ya zi mergi.



PYABESTNEY

Zerwes Serhad

Hesran,ermug ewı Soyreg`ra
Amed, Piran, Darahni`ra
Semsur, Alduş ewı Samsat`ra
Ĝarpt, Palo u Gımgımı`ra

Ma qebul nkemı bındestey
Ma do weşker Serbestey
Werzı Sur`k raşan govenda
Ceni u camrd pro ttewr

Pısat ın bo uweana
Qalo, zengen uhuweana
Kardiz, ĝıner ugordeiana
Piyabest, pırode oĝana

Ma qebul nemı bındestey
Ma do bigir serbestey
Werzı surık raşan govenda
Ceni u camrd pro ttewr

Ĝorasan, Selim, Eleşkirt`ra
Zazayi piyabest hurgı cara
Gemra, Dewra ewı sukanra
Roşnber seyda mektebanra
Veraroj ewı peyarojra
Rojakewten u rojawanra

Dersım, Erzırgan, Tercan`ra
Kogiri, Pilmur u Perteg`ra
Qıj u pil ewı kokım Dımliyan
Hayigi u haydar de Zazan

Weş u şna Welat ma
Rz, r ewı şopa d ma
Kormişkan`o roşan ma
deb u deto rbey ma



Ey Zazay

Zaza Yaşar

Zu(w)an ma ho benı vin..!
Ma se kni ?
Ayi g h rakote, ayıne aya kerin.!!
Hemekes-ra vacin nızdi-dı ıl ma şn huna..
Ma tar-dı se kni ??
                          




KHALO GAĞAN YANKİ ALIK U FATIKE

Heyder Şahin

Gağan nam ju asme/menge wo. Na asme de juyo de kokım u ciniya xora wu/kya ke fetelin/gren coke ra van, Khalo Gağan yanki Khal Gağani. Yani Kokım Gağani

Khalo Gağan hesabo khan ra(hiciriyo yanki ju hesab de saran İranızano?)  30 yanki 31 de (hesabo newe ra 12-13. 01. her serre de )  Bııke pojina. Ju darık ken zerre/miyande na bııke. Bııke ken hurdi, qede wayire yi, qede mali, qede mıymani, juki de qede herkeşi vecen.
A sewe de, darık qede kam de ke vecina, a serre rısk di werino. Yani u darık eke qede meyman de ke veciyo; a serre, sar i yi rısk mıymani ra serre viarnen ra/raviarnen.

Darık ke kamci qede de veciya; Nuxriye(teur pil domanu) yi darık cno/gno beno erzeno gora mali yanki  erzen axure. Eke darık ke est zerre axure yanki est zerre gome mali van; Sanıko Suvan, Memıko Gavan . Sanıko Suvan, Memıko Gavan ni hurdemena wayire maliye. Hama ez hin zanenane ke Sanıko Suvan wayir yiyo, Memıko Gavan wayir  mal naxıriyo. Nine mordem kokımu ra pers kero.
Roza ke bıku pozen, a roze bıjereku, daniu ki pozen.
Khalo Gağan de roce necerino, qurban sarenebırnino. Roca de jiargiye niya.
Ebe kefu kay ravrena.

Dew Pulemuriye ke nej-diye(verba) dewa mader. İ dewu ra Bardağiye ra Musa Use Doy u Hemed Weliye Mirji ra kay kerden. Gegane ki lac Ali Qemeri yani torn Aliye Memişi kaykerden. Hemed hao dewa Trzani Pune dero. Mus Us Doyi ki hao Erzıngan dero. Qemer par şi rest heqiya xo. Hemki Qemer  xal mı bi.

Mordemo ju kuno thılq Alıki; na mordemo ke beno khal(Alık) manıke unceno sare xo. Dust ımu, juki dust pırnıke  de manıke qule kerina, ora dıma ki uncina sari ser. Cra ki hrdis nano riye xo vera, beno juyo de kokım. Fatıke kıncan xo kena pay, leege erzena xo ser, miya xoraki şale gıre dana, cor deki tac nana sar xoser. Fadıke genca mrde/mrık xo kokımo. Alık u Fatıke ra son wu/ kya, ron, thoraq, ardu,  ay, seker dan arey. Eke na imi ke da arey, venga xortu nu/kna dan, ben piya pozen, piyaki wen-sımen. Ora dımaki kılamu, lawuku/deyran van. Roz-dı roci hini wen, sımen kayken. Roca hireyine eke imi vşeri mend, i imi ben ewo ke teur feqıro dan din.

Alıkbe Fatıke ra xoke pışt tra,  eke verende şi /kye kami ver/kber dan pure, wayir yi/kyeyi ver/kber keno ra(rakeno). Alık u Fatıke ra verba arey(ayre) kayken. Ju xort ki, ım verdano ciniya khali, her geyim de reye qurki beno Fatıke re. Seke xort qurki beno  qena Fatıke re, Khal hrs ra sono xort serke puredo. Uşıra xo keno ra rast dano xorti re. Xortıki hrs beno dano Kahli ro(Alıki ro) Khal pa sono(Bayılmıs beno), gıneno hardı ro. Ciniya xoki dest kuna pa ke hasar bo, khal hasar nebeno. Ciniya Khali ero ağwe(auke) crena/grena, eke riye Alıki ra kuyo sale Alık hasar bo. Hama ciniya Alıki auke/ağwe  nevinena. Teseliya xoke kuna sona  pal  ser Khali de kena ra/rakena corde mıji verdena ra kokımı serke va hasar bo.

Ebe na kay Alık beno hasar unciya ebe ciniya xora piya kılamı, lawuku/deyru van. Wayire yi/kyi hal xo ser ano i dano dine.
Asma/Menga Gağani de bıray kune ra rau son diar waan xo, dine re imi tey ben.
Eke bıra sono diar waa xo, eke dara/halo rınde der,  cıre zern beno, eke halwaxtı rake zaf  rınd niye, a asme de; gozu, qağu,  bosmeci, bulxır, den tey ben.
Van;  Zeyiya eyiya ım xo madero. Heqa daki, ma u piye da ki cian (emeg) do.



Lac-o dad yı,

Zaza Yaşar

Yo lac beno, Yew z dad yı bena, lacek ezewo, ır p oy qayl nbeno.
Lacek  şıno stason trun, uja yo trun yena.
Uwnyen yo keyna hun ya trunı da. Lajek uwniye keyna ra ,
keyna z uwnyena lajk ra, zr kun yobn. Wexto trun leqena şına, knek yo kaĝıd nsena o pencere ra erzena, lacek kagıd geno, şıno kye.
Vunu:
-Daye, mı r yo keynek dya. Nışt trun ş, ez zrr kotu aye. Wexto ş, in kaĝız mı-r eşt war. Kaĝız lac xu-ra gena, wunena.
Wunena, vona: Keyna va:"Dewe mı flon dew-a. B dewe mı, tı yen dew, qehwk esto, wever qehw di kye bab mıno. Tı yen  uja, ma yobn vnn. Aw lack o dad xu şn a dew.
Şn zerey qehw, nışen ro.

Dadi Lajk vuna: Şu sr qehw ra bıgeyrı, Waxtı-g lajk şıno sr qehw, keyna vecyena sr sek, yo gulk kena xu dest, şaret duna lajk, lajk duno ra şıno qehwı..

Dad Lack vuna:
Tı knek d ?
Lack vuno, Mı kna vna.
Dad Lack vuna: Knek ı şaret da tı ?
Lack vuno: yo gulk keyna destıd b, muet mı, ya ş zerrı
Dad yi va: Tı şu myon kver(baxe) yını, aya yena uja şıma yobn vnn.
Lack şını uja dı vındenı. Knek bınk kuena ery, Lajk şını huna. Kna yena uwnyena lack şyo huna. Kna duna ra şına kye.
Lack benı hşar, knek toy nya, yenı qehwı. dad yı vuna: Tı keyna d ?
Lajk vuno: Mı nd.
Dad y vuna: Qey tı koti ra ?

Aw ruec vındeno, sr-sıway reyna şını sr qehw. Kna reyna şaret kena: pencere kena a, cunena ra.
Reyne yeno qehwı, dad yı vuna: Tı kna d ? ı şaret da tı ?

Lack vuno: Day pencera kerd a, ca ra.
Dad Lack vuna: nawase tı-ra vato "b kye ma!
lack dono ra . Şını uwnyenu br yını akerdo.
Şını zerrı, şını br wad kenı a, kuen myon cılu kna.
Yo pules tevera grenı.
Uwnyen, br tevr hunyo akerdı, Pules vono: Eceba ıra ber ho a-kerdo?
Şını zerrı kna o Lacek pa zerrı d, geno, beno, keno hews. Dad lacek uwnyena lac ye nom. Yo tutk vr hews ra gren, knek sar xu vr pencere-ra ana tevr.
Knek vuna: D b ez yo zerd dona tı, şu vr ay qehw, biqr, vac: "Qehwe, adır kot qehw !" Ez yo zerdk dona tı.

Lacek şınu, qrenu. Dad lack kuena ay lack dıma.
Vona: D meşu ! Tı ıra na va ?
Vono: Yew kna hunya/ha hews-ıda , mı-ra va: " Şu, na vac!"
Dad yı şına purn, yo uwalk nun gena, şına hews. Qardyon-ra vona: Tı musadı kni, ez non bena xr xu-r kena vıla.
Dona ra, şına zerrı, non kena vıla, Peynı dı şına wadey Lajk o/u kna. Non dana yn z, kıncon xu vecena, dona lajk ra. Lajek kıncon dono xu-ra kuen tever.
Şını cay bab kna, vono: ıra şıma dad mın-o kna pa eşt hews? Bab kna vono: Laje o kna hun hewsı d.
Pa şn, bab kna ownyen pa.
Dad yı vona: Ya merdım qanun şıma nawo ?
Şewa bn, ez omeya, şya k tı, bya mızafr tı.
Pules ome, ma berd, kerd hews. Edalet şıma na wa?

Vono: mı nzonn.
Pules mı-ra va, "Lajek o knay".
Ca-dı hurdn pa ken tever.
Ceza dono pules, pules ken zerrı.Dad Lajk vona: Hal-mesla na ya, laj mı kn tı-ra hes-kenu.
Kn xu bıdı laj mı, cn tı nya, ez tu gena.
Aĝa qerar duno cı, vuno "temum" Cnk Aĝ gena, Aĝa-z kn xu duno lajk. Vwı kn, p murad xu beni şa...



BESO WERZ

R. KIZILUBUK

Dewzno Reşberno
Piya`y veng xo da sıma
Werz xo ser pro piya
Lez Zazay kewto ma.

Alewiyo snniyana
Ttewrb zey birarana
Na ceng cenga Zazayana
Wa bıterso Tırko mara

Keko day niyo wna
Beso rakewtena şıma
Xortan xo bık gerila
Wa bıreyo Welat ma.

Tapa Budrani maraya
N kewto ez ayaya
Lez mı Tırkıyayo
Ez xort y Zazaya

yk sın rayda şari
Wendo sere zey cındari
Biy tebek zey dewari
Zey naĝırd y Hesrani

Welat bındest aan`id
Ema kewt rayda şarid
Zey eriyo y etari
Biy tırşıkiy şari



Dodok

Roşan Hayıg

Zew lazekn do seykur beno. Maya ney ınbena tenya piye cı beno. Piy ney zewzyeno u dmari ano ney ser. Na dmariya ney, ney qe nsinena ew tım dana ney ro. Cı r tım xedır kena u wazena tahda u zılım, ney sera kemi nbo. Roz dmari ney meskı kena pır mast, fek meşker sıstı gırdana, ew ney r vana bınirı. Na fek meşker sıstı gırdana kı, mast cı ra bırızyo ew na cı r mahne kero u pıro do. Wexta kı na meşker kena pır mast u vana bınirı, elba masti zi pawey ney kena  u vana: vana;`` qaytey kı, wa pısingi nwer`` u dana pıro şına dew miyan geyrayeni. No lazek meşker nireno. A eq dı pısing yena elba da masti ser kı masti buro, no fin dı meşker vıradano u şıno pısinger bıqewrno no kewno pısinger dımı u fetılneno. O miyanbeyn dı fek meşker abiyeno u kuşi kewna meşker ser u mast pro rızyeno. No heta pey dı yeno meşker ser kı iy meşker miyan nmen do. No hay ho keno vano: Ey wax dmari do bro mı ro do u mı merdaney bıfino. Qande coy, no tersan d dmari ra, no xo r basqul Homay beno u vano: Homa boka tı mı zu teyrek ker, ez xo r dar u beri ser ra, siyan u kerran ser ra, koyan u deştan ser ra bıpera u anışa u vaza:
Do do kusss
Do do kusss
Gemı ra gem, berri ra berri
Gever ra gever bıpera u berrani(tabiat) ra bıgeyra.
Homay ra basqulbiyayena ney bena qebul u no beno teyrek. No kerre ra kerre, koyan ra koyan, mergan ra awa ser ra perreno u vano:
Do do kusss
Do do kusss
Dodok kusss
Qand coy, namey na teyreker dodok neyena pa. Şar ma cı r vano: Dodok


Merg Pirkek

Roz zu pirkekı kena xo r adır wekero u nan pıpewzo. Wexto kı na kena Qırs u Qal arkero u bero adır xo acıfino, dest nayguneno rx u ritik miyan ro u beno rxa. Na qand pakkerdeni dest xo sawena estun ra u dest xo pa pa kero. Tı nvan Qelasd estuni miyand dı pededayenda demaskuli dıma, nayr boll beno serd u na lerzena. Na dana pıro şına kewna cay miyan ki xo germ kero, nafın cay miyan dı goini sına nay ra, na kena of of, ax waxi u cay miyan ra fınra bena tılo, nafın serrey cı koyeno estraxana estraxana zi zew sersoqı darda beno u no sersoqı cor ra delxıyeno u yeno nay serre ro. Ew na pirkekı dıha ne kena u ne zi wena, herun dı mırena u şına heqeyda xo ser. Wıni aseno kı a rozi nan u sola na pirkekı no dınya dı bena pırrı, Qand coy, xo nsena mergi verdı bıreyno u mırena.